جمال الدين محمد الخوانساري

280

شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )

كوشش را اى عاقل ، يا اى غافل « 1 » چنانكه در بعضي نسخه‌ها واقع شده وخبر نمىدهد ترا مثل دانائى ، مراد حذر از عصيان ونافرمانى حق تعالى است وكوشش در أطاعت وبندگى حق تعالى است ، وتكرار هر يك از براي تأكيد است ، ومراد به « دانائى » آن حضرت خود است صلوات اللّه وسلامه عليه يعنى ديگر مثل من دانائى خبر نمىدهد ترا پس بايد حرف مرا بشنوى واز آن تجاوز نكنى ، وپوشيده نيست كه « الحذر الحذر » ، وهمچنين « الجدّ الجدّ » ممكن است كه بنصب خوانده شود ومعنى چنان باشد كه ترجمه شده ، وممكن است كه برفع خوانده شود وبنا بر اين ترجمه اين است كه : « حذر مطلوب است حذر مطلوب است ، كوشش بايد كوشش بايد » . 2611 الحذر الحذر ايّها المغرور واللّه لقد ستر حتّى كأنّه قد غفر . طلب كن حذر را طلب كن حذر را يا حذر بايد حذر بايد اى فريب خورده قسم بخدا كه بتحقيق پوشيده است تا اين كه گويا آمرزيده است يعنى گناهان را چنان پوشيده ورسوا نكرده كه گويا آمرزيده آنها را ، واين اشاره است بوجهي از براي فريب خوردن مردم واين كه فريب خوردن ايشان از راه سلوكى است كه حق تعالى از روى مهربانى با ايشان ميكند ، وممكن است كه مراد مجرّد اين باشد كه حق تعالى باين مهربانى با تو سلوك كند پس تو نيز فريب دنيا مخور وحذر كن از نافرمانى وعصيان أو . 2612 احذر ان يخدعك « 2 » الغرور بالحائل اليسير أو يستزلّك السّرور بالزّائل الحقير . حذر كن از اين كه فريب دهد ترا فريب خوردن باندك مانعى يا اين كه بلغزاند

--> ( 1 ) يعنى بغين معجمه وفاء كه بمعنى صاحب غفلت باشد . ( 2 ) شارح ( ره ) بخطّ خود بالاى كلمهء « يخدعك » نوشته : « خ ل : يختدعك » ، يعنى در بعضي نسخه‌ها بدل « يخدعك » كه از باب ثلاثي مجرّد است « يختدعك » ذكر شده كه از باب افتعال ميباشد ، ودر كتب لغت تصريح كرده‌اند كه : « خادعه واختدعه وتخدّعه » نيز بمعنى « خدعه » ميباشد هر كه طالب نصوص لغويان باشد خودش مراجعه كند .